Şifre Sıfırlama

Anorganik ve Organik Bileşikler

Gezegenimiz şu ana kadar bildiğimiz yaşamın ev sahipliği yaptığı tek gezegen. Günümüzde bir çok gezegende yaşama elverişli ortamlar olabileceği (yıldızlarına olan yakınlıktan dolayı) biliniyor veya tahmin edilebiliyor ancak bildiğimiz yaşam formunun oralarda yaşayabildiğine ait bir kanıtımız yok.

“Peki bildiğimiz yaşam formu” nedir?

Kimyasal olarak bildiğimiz yaşam formu karbon bileşiği üzerine kurulmuş yaşamdır. Karbonun ametal olarak birden çok bağ yapabilmesi ve elektronlarını ortaklaşa kullanma isteğinin çok yüksek olması karbonu organik bileşik olarak adlandırdığımız yapıların temel taşı yapmaktadır.

Etrafımızda gördüğümüz bütün organik çeşitlilik, karbon sayesinde meydana gelmiştir. Organik kimya olarak adlandırdığımız bu ünitede karbon ve karbonun yaptığı bileşikleri inceleyeceğiz ve sayısızca karbon bileşiğini isimlendirmek için bilimsel yöntemlere başvuracağız.

Anorganik ve Organik Terimleri

Eskiden, bitki ve hayvanlardan elde edilen yalnızca canlılar tarafından oluşturulacağına inanılan bileşikler organik bileşikler, bu grubun dışındakiler için ise anorganik bileşikler olarak adlandırıldı.

Günümüzde ise organik terimi yapısında karbon atomu bulunan maddeler için söylenir; ancak yapısında karbon atomu bulunmasına rağmen anorganik olan bileşikler de mevcuttur. Örneğin karbondioksit \((CO_2)\) yapısındaki karbona rağmen anorganik bir bileşiktir.

Basit, Molekül ve Yapı Formülleri

Organik kimyada bileşik formülleri; basit, molekül ve yapı formülleri olmak üzere 3 şekilde ifade edilebilir.

Basit formülü: Bileşikteki elementlerin en sade halinin görüldüğü formüle denir.

Molekül formülü: Bileşik içindeki atomların gerçek sayılarını gösteren formüllere gerçek formül adı verilir.

Yapısal formülü: Yapısal formülde moleküldeki atomlar arasındaki bağlanma, çizgilerle gösterilir ve atomların birbirlerine nasıl bağlandıkları hakkında bilgi verir.

Örneğin; etilenin molekül formülü \(C_2H_4\)'dür ve basit formülü “\(CH_2\)“şeklinde gösterilir. Yapısal formülü ise;

şeklinde gösterilir.

Çizgi-Bağ Formülleri

Yapı formüllerinin daha gelişmiş şekli çizgi-bağ formülleridir.

  • Organik kimyada uzun zincirli molekülleri daha kolay göstermek, yazabilmek için çizgi bağ formülü kullanılmaktadır.
  • Çizgi bağ formülü sadece karbon atomlarını gösterdiği için yazımı oldukça hızlıdır.
  • Hidrojen çizgi bağ formülünde yazılmaz ama oksijen, klor, azot gibi atomlar çizgi bağ formülünde yazılırlar.
  • Her köşeye ve her çizginin sonuna başka bir atom yazılmadığı sürece çizgiler bir karbon atomunu gösterirler.
  • Çizgi bağ formülü yazarken önce Hidrojen atomları sonra karbon atomları çıkartılır. Daha sonra çizgi ile gösterilir.

 

Organik bileşiklerin sınıflandırılması

Organik bileşikler; alkanlar, alkenler, alkinler, alkoller, eterler, karbonil bileşikleri, karboksilik asitler ve aminler olmak üzere 8’e ayrılır.

 

Mehmet KÜÇÇÜK

Sosyal Medyada Paylaş

41 Görüntülenme

Eklenme Tarihi: 24.04.2021 17:53
Son Güncelleme: .. :

0 Yorum

İPTAL
Bu işlemi gerçekleştirebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir!